Kiedy nagranie z kamery to dane osobowe
Obraz, na którym można rozpoznać człowieka, jest daną osobową. Jeśli kamera rejestruje pracowników, klientów, sąsiadów albo przechodniów, jej właściciel staje się administratorem tych danych. Wtedy obowiązuje go RODO, czyli unijne rozporządzenie o ochronie danych osobowych.
W Polsce nadzór nad przestrzeganiem tych przepisów sprawuje Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Poniżej opisujemy ogólne zasady, które warto znać przed montażem kamer.
Monitoring własnego domu
RODO nie obejmuje przetwarzania danych w celach czysto osobistych lub domowych. Kamera skierowana wyłącznie na własny dom, ogród czy podjazd zwykle mieści się w tym wyjątku.
Sytuacja zmienia się, gdy kamera obejmuje także ulicę, chodnik albo posesję sąsiada. Wtedy wyjątek może nie mieć zastosowania. Dlatego kamery ustawia się tak, aby obejmowały tylko własny teren.
Nagrywanie cudzego ogrodu czy okien sąsiadów może też naruszać ich prywatność, niezależnie od RODO. Więcej o kamerach przy domu piszemy na stronie monitoring domu i mieszkania.
Monitoring musi mieć określony cel
Firma, wspólnota czy instytucja powinna wiedzieć, po co instaluje kamery. Typowe cele to ochrona mienia, bezpieczeństwo osób i możliwość wyjaśnienia zdarzeń. Cel decyduje o tym, gdzie stoją kamery i jak długo przechowuje się nagrania.
Zakres monitoringu powinien być adekwatny do celu. Kamera przy kasie czy wejściu do magazynu ma uzasadnienie. Kamera stale skierowana na stanowisko jednej osoby wymaga znacznie mocniejszych argumentów.
Oznaczenie i obowiązek informacyjny
Osoby wchodzące na monitorowany teren powinny o tym wiedzieć, zanim znajdą się w polu widzenia kamer. W praktyce stosuje się dwa poziomy informacji.
- Tablica lub naklejka przy wejściu: informacja o monitoringu, nazwa administratora, cel i sposób kontaktu.
- Pełna klauzula informacyjna: dostępna na miejscu lub na stronie internetowej, z opisem podstawy prawnej, okresu przechowywania i praw osób nagrywanych.
Monitoring w zakładzie pracy
Monitoring pracowników reguluje art. 22² Kodeksu pracy. Pracodawca może go wprowadzić, jeśli jest to niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa pracowników, ochrony mienia, kontroli produkcji lub zachowania tajemnicy.
Czas przechowywania nagrań
Nagrania przetwarza się wyłącznie w celach, dla których zostały zebrane. Przechowuje się je nie dłużej niż 3 miesiące od dnia nagrania.
Wyjątkiem są nagrania, które stanowią dowód w postępowaniu albo mogą nim być. Wtedy przechowuje się je do prawomocnego zakończenia postępowania. Po upływie tych okresów nagrania należy zniszczyć.
Formalności po stronie pracodawcy
- Cel, zakres i sposób stosowania monitoringu ustala się w regulaminie pracy, układzie zbiorowym albo w obwieszczeniu.
- Pracowników informuje się o wprowadzeniu monitoringu nie później niż 2 tygodnie przed jego uruchomieniem.
- Nowy pracownik otrzymuje te informacje na piśmie przed dopuszczeniem do pracy.
- Monitorowane pomieszczenia i teren oznacza się w sposób widoczny i czytelny, nie później niż dzień przed uruchomieniem.
Przepis dotyczy monitoringu wizyjnego. Rejestrowanie dźwięku w miejscu pracy budzi poważne wątpliwości prawne i zwykle się z niego rezygnuje.
Miejsca, których nie należy nagrywać
Kodeks pracy wyłącza z monitoringu pomieszczenia sanitarne, szatnie, stołówki i palarnie. To samo dotyczy pomieszczeń udostępnionych związkom zawodowym.
Wyjątek jest możliwy tylko wtedy, gdy monitoring jest tam niezbędny i nie narusza godności osób. Wymaga to na przykład technik uniemożliwiających rozpoznanie ludzi. Poza zakładem pracy obowiązuje ta sama zasada zdrowego rozsądku: toalety i przebieralnie pozostają poza kadrem.
Wspólnota mieszkaniowa
Kamery na klatkach schodowych, w garażu podziemnym czy na podwórku obejmują części wspólne nieruchomości. Taka decyzja zwykle wykracza poza zwykły zarząd. Wymaga więc uchwały właścicieli lokali.
W uchwale warto określić cel monitoringu, rozmieszczenie kamer, czas przechowywania nagrań i osoby, które mają do nich dostęp. Kamery nie powinny obejmować wnętrz mieszkań ani drzwi do poszczególnych lokali w sposób pozwalający śledzić mieszkańców.
Kto ma dostęp do nagrań
Dostęp do nagrań powinny mieć tylko upoważnione osoby. Rejestrator stoi w zamkniętym miejscu, a podgląd zdalny chroni się hasłem. Nagrania udostępnia się uprawnionym organom, na przykład policji, na ich wniosek.
Jak uwzględniamy przepisy przy montażu
Już na etapie projektu ustawia się kamery tak, aby obejmowały tylko potrzebny obszar. Wiele kamer pozwala też zamaskować fragment obrazu, na przykład okno sąsiada. Czas zapisu na rejestratorze można dopasować do przyjętego okresu przechowywania.
Rozwiązania dla przedsiębiorstw opisujemy na stronie monitoring firmy.
Ważne: ten poradnik przedstawia ogólne zasady i nie jest poradą prawną. W konkretnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem lub inspektorem ochrony danych.
Jeśli planują Państwo monitoring firmy, wspólnoty lub domu, prosimy o opis obiektu w formularzu kontaktowym. Po oględzinach przygotujemy projekt rozmieszczenia kamer i wycenę.
